საძირკვლის ჰიდროიზოლაციას ორი პრინციპულად განსხვავებული სცენარი აქვს და მათი აღრევა ძვირი ჯდება. მშენებლობაზე, სანამ ქვაბული ღიაა, წყალს გარედან აჩერებენ — სანამ ის ბეტონამდე მივა. მზა შენობაში გარედან მისვლა აღარ შეიძლება და მუშაობა შიგნიდან უწევთ, წყლის წნევის საწინააღმდეგოდ. განვიხილავთ ორივე შემთხვევას: რა კეთდება, რატომ მუშაობს და სად არის ზღვარი.
საიდან მოდის წყალი სარდაფში
საძირკვლის გარშემო გრუნტი ღრუბელივითაა. წვიმებისა და თოვლის დნობის შემდეგ წყალი კედლებთან გროვდება და მათ აწვება; თუ გრუნტის წყლის დონე მაღალია — აწვება მუდმივად. ბეტონი ჰერმეტული არ არის: მას აქვს კაპილარები, ცივი ნაკერები ჩასხმებს შორის, ჯდომის ბზარები, მილების შესასვლელები. სწორედ მათით მოდის წყალი: ჯერ ნესტისა და თეთრი მარილის ნადების სახით კედლების ქვედა ნაწილში, შემდეგ — გუბეების სახით ქვედა სართულის იატაკზე.
სცენარი 1. მშენებლობა: გარედან, უკუშევსებამდე
ეს ერთადერთი მომენტია, როცა კედლის გარე მხარესთან მისვლა შეიძლება. რას ვაკეთებთ:
მომზადება. ბეტონმა სიმტკიცე უნდა მოიკრიბოს, ზედაპირი უნდა იყოს ღრუების, ნადენებისა და მკვეთრი წიბოების გარეშე, მშრალი. კუთხეები და კედელი–ფილის გადასვლები გალტელით მრგვალდება.
პრაიმერი. საგრუნტავი ფენა ბეტონზე მემბრანის შესაჭიდებლად.
დასხურებადი ბიტუმ-კაუჩუკის მემბრანა („თხევადი რეზინა“). ეტანება ცივი უჰაერო დასხურებით ორ ფენად კედლებზე და ფილის ქვეშ, მიწის ნიშნულზე მაღლა აყვანით. მიიღება უნაკერო ელასტიკური ფენა, რომელიც კაპილარულ ბზარებს ხურავს და ბეტონთან ერთად იჭიმება. იქ, სადაც წყალი აწვება, და ცივ ნაკერებზე — არმირება გეოტექსტილით ან მინაბადით.
გაჯირჯვებადი ზონრები და ლენტები. იდება კედელსა და ფილას შორის ცივ ნაკერებში და ჩასხმის მონაკვეთებს შორის, ჩასხმამდე. წყალთან შეხებისას მასალა ფართოვდება და ნაკერს ბეტონის შიგნიდან კეტავს.
სადრენაჟო მემბრანა. პროფილირებული ფურცელი ჰიდროიზოლაციის თავზე: იცავს მას დაზიანებისგან შევსებისას და წყალს ქვემოთ, დრენაჟისკენ მიმართავს.
დრენაჟი პერიმეტრზე. მილი ხრეშის შემოყრაში საძირკვლის ძირთან, ჭაში ან სანიაღვრე კანალიზაციაში გაყვანით. კონსტრუქციას წყლის წნევას ხსნის — ჰიდროიზოლაცია ნორმალურ რეჟიმში მუშაობს და წყლის სვეტს არ იკავებს.
მხოლოდ ამის შემდეგ — უკუშევსება. თუ შევსება ჰიდროიზოლაციაზე ადრე მოხდა, კედელთან დაბრუნება მხოლოდ მისი ხელახლა ამოთხრით შეიძლება, ქალაქის განაშენიანებაში კი ეს ხშირად შეუძლებელია.
სცენარი 2. მზა შენობა: შიგნიდან
თუ სარდაფი უკვე სველია და გარედან მისვლა არ შეიძლება, ვმუშაობთ შიდა მხრიდან. ამოცანა უფრო რთულია: მასალამ უნდა შეაკავოს წყალი, რომელიც კედლის მეორე მხრიდან აწვება — ე. წ. უარყოფითი წნევა. ჩვეულებრივი სალესი შემადგენლობები და საღებავები ამისთვის არ არის განკუთვნილი: წყალი მათ უბრალოდ ბეტონს აგლეჯს.
აქტიური ჟონვის შეჩერება. იქ, სადაც წყალი ნაკადად მოდის ან ჟონავს, — სწრაფად შემკვრელი ჰიდროსაცობი. ბზარები და ნაკერები — პოლიურეთანის ან აკრილატის შემადგენლობების ინექციები, რომლებიც ღრუს ავსებს და მასში ფართოვდება.
კრისტალიზებადი შემადგენლობები. ეტანება ნესტიან ბეტონზე; აქტიური კომპონენტები კაპილარებში აღწევს და მათში კრისტალებს წარმოქმნის, რომლებიც წყალს გზას უკეტავს. მუშაობს ბეტონის სისქეში და არა ზედაპირზე, ამიტომ წნევისა არ ეშინია.
ელასტიკური ცემენტის შემადგენლობები. იქ, სადაც მოქნილობაა საჭირო — გადასვლებზე, შესასვლელებთან, ბზარებზე ინექციების შემდეგ.
კომუნიკაციების შესასვლელები. მილის თითოეული შესასვლელი ცალკე კვანძია: გაწმენდა, გაჯირჯვებადი ზონარი ან ინექცია პერიმეტრზე, ჰერმეტიზაცია.
რა არ წყდება შიგნიდან
გულწრფელად: შიგნიდან მუშაობა რემონტია და არა გარე ჰიდროიზოლაციის შემცვლელი.
- მოძრავი ბზარები და დეფორმაციული ნაკერები. ვერც ერთი შემადგენლობა თავისთავად ვერ გადაფარავს ნაკერს, რომელიც მოძრაობს. საჭიროა ცალკე კვანძი ინექციითა და ელასტიკური ლენტით.
- წყლის წნევა რჩება. გარეთ დრენაჟი არ არის და წყალი კონსტრუქციას კვლავ აწვება. ჰიდროიზოლაცია უძლებს, მაგრამ ბეტონი უფრო მძიმე პირობებში მუშაობს.
- მოპირკეთება ნესტიან კედლებზე. ბათქაში, თაბაშირ-მუყაო და საღებავი, რომლებიც წყლის შეჩერებამდე დაიტანეს, ჩამოცვივდება. ჯერ ჰიდროიზოლაცია, შემდეგ მოპირკეთება.
ტიპური შეცდომები
- ბიტუმის მასტიკა სარდაფის იატაკზე შიგნიდან: წყალი მას ერთ სეზონში აგლეჯს.
- უკუშევსება კედლების ჩასხმისთანავე, „ჰიდროიზოლაციას მერე გავაკეთებთ“.
- ჰიდროიზოლაცია დრენაჟის გარეშე გრუნტის წყლის მაღალი დონისას.
- გარე ფენა დაცვის გარეშე: სადრენაჟო მემბრანის ან დამცავი ფილის გარეშე მას შევსებისას ღორღი ხვრეტს.
- მილების შესასვლელები, დატოვებული „როგორც არის“, — სწორედ ისინი ჟონავს ყველაზე ხშირად.
როდის დაუძახოთ ინჟინერს
მშენებლობაზე — უკუშევსებამდე: ინჟინერი დაათვალიერებს ქვაბულს, კედლებსა და ნაკერებს და გეტყვით, რა უნდა გაკეთდეს გარედან, სანამ ეს ჯერ კიდევ შესაძლებელია. მზა შენობაში — როგორც კი კედლების ქვედა ნაწილში მარილის ნადები ან ნესტი გამოჩნდება: რაც უფრო ადრე, მით ნაკლებია სამუშაოს მოცულობა. დათვალიერება — 100 ₾, სამუშაოს შეკვეთისას ხარჯთაღრიცხვას ვაკლებთ.